PVV blijft grootste, coalitiepartners ook eind 2015 op zwaar verlies

Gepubliceerd: 15-12-2015

Helft denkt dat Rutte II eindstreep haalt
 
In de slotpeiling van 2015 consolideert de PVV haar leidende positie, maar lijkt enigszins over haar electorale piekpunt heen: van 38 virtuele zetels in oktober naar 33 zetels nu. D66 en SP scoren iets beter dan twee maanden geleden (met respectievelijk 22 en 20 zetels). De positie van beide coalitiepartijen blijft slecht: net als eind 2014 halen VVD (23) en PvdA (10) amper meer dan een vijfde van de stemmen. Wel is het vertrouwen in Rutte II ten opzichte van twee maanden geleden licht gegroeid, en verwacht de helft van de Nederlanders nu dat het kabinet de rit gaat uitzitten. Dat blijkt uit onderzoek van TNS NIPO.

1 | Virtuele zetelverdeling week 50 2015: PVV blijft grootste
 
  TK 2012 19dec ‘12 6 dec
‘13
19 mei  2014 16
sept 2014
3 dec 2014 2 mrt 2015 25 juni 2015 18 aug 2015 15 okt 2015 15 dec 2015
VVD 41 24 24 22 26 20 21 27 28 21 23
PvdA 38 34 18 12 11 12 14 13 13 11 10
PVV 15 21 27 19 27 28 25 21 21 38 33
SP 15 17 21 20 20 19 20 21 23 17 20
CDA 13 15 14 18 17 18 17 17 17 15 14
D66 12 15 20 29 21 26 29 21 23 18 22
ChristenUnie 5 6 8 9 7 8 7 7 7 8 9
GroenLinks 4 4 5 7 7 6 5 8 7 9 10
SGP 3 4 3 3 3 4 4 4 3 4 3
50 Plus 2 7 6 6 8 5 4 5 5 6 3
PvdD 2 3 4 4 3 3 3 5 3 3 3
VNL 0 - - - 0 0 0 1 0 0 0
Piratenpartij 0 0 0 1 0 1 1 0 0 0 0

Bron: TNS NIPO, 2015

Switchgedrag – PVV wint nog steeds vooral bij VVD en de SP
Leggen we de verschuivingen ten opzichte van oktober nader onder de loep en nemen we het stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 als uitgangspunt, dan wordt duidelijk dat de vluchtelingencrisis nog steeds een grote rol speelt – maar een beduidend minder grote rol dan twee maanden geleden. De (relatieve!) terugval van de PVV lijkt samen te hangen met het enigszins luwen van deze discussie. In oktober was maar liefst een kwart van de VVD- én SP-kiezers uit 2012 voornemens op de PVV te stemmen, nu gaat dat in beide gevallen om 15%. Het feit dat beide partijen zich in deze peiling staande houden, heeft vooral met een vermindering van de uitstroom naar de PVV te maken. De VVD en SP zijn nog wel hofleverancier wat de nieuwe PVV-aanwas betreft.
 
Politieke hangijzers
Vluchtelingen, het asielbeleid en de terreurdreiging spelen uiteraard nog wel een grote rol. Andere politieke hangijzers, zoals de politieke schade voor de VVD ten gevolge van de Teevendeal en het slagen van het belastingplan, lijken weinig grote electorale gevolgen hebben. Toch dragen sommige ‘switchers’ het als reden aan.
 
Het PvdA-electoraat schiet nog altijd alle kanten op: momenteel heeft 14% van de PvdA-stemmers nu een voorkeur voor de SP, 11% voor D66, 11% voor GroenLinks en 8% voor de ChristenUnie.
 
Regeringspartijen door de jaren heen: VVD stabiel gehalveerd, PvdA momenteel op dieptepunt
Nemen we, door de jaren heen, het einde van het kalenderjaar als uitgangspunt (en laten we alle tussentijdse fluctuaties buiten beschouwing), dan zien we dat de PvdA aanvankelijk nog redelijk overeind bleef, om vanaf 2013 structureel verder weg te zakken. De VVD had eind 2012 al de nodige klappen gekregen (onder meer de ophef over de inkomensafhankelijke zorgpremie), maar is sindsdien electoraal gezien redelijk stabiel gebleven. 

2 | Regeringspartijen aan einde kalenderjaar: VVD sinds 2012 stabiel, PvdA zakt verder weg

 

Vertrouwen kabinet op niveau eind 2013, eind 2014..
Het vertrouwen in Rutte II herstelt zich ten opzichte van twee maanden eerder enigszins: het groeit van 14% naar 17%. Uiteraard is het glas daarmee nog verre van half vol: nog steeds heeft 71% (heel) weinig vertrouwen. Deze cijfers verschillen niet heel veel van de vertrouwensscores eind 2013 en 2014.
 
3| Vertrouwen in kabinet Rutte II op niveau eind 2013, 2014, licht herstel t.o.v. twee maanden eerder
 
Hoeveel vertrouwen heeft u in Rutte II? 17 apr 2013 13 sept 2013
 
6dec 2013
 
11 mrt 2014
 
19 mei 2014 16 sep 2014 3 dec 2014
 
2 mrt 2015 25 jun 2015 18 aug 2015 15 okt 2015 15 dec 2015
  % % % % % % % % % % % %
Heel veel vertrouwen 0 1 1 1 0 1 1 0 0 0 0 1
Veel vertrouwen 21 11 14 13 15 20 16 15 16 17 14 16
Weinig vertrouwen 47 47 47 45 48 45 44 47 47 44 46 43
Heel weinig vertrouwen 22 36 29 35 26 25 30 29 26 26 31 28
W.n. /geen mening 10 6 9 7 10 9 9 9 11 12 9 13

Bron: TNS NIPO, 2015

…maar helft verwacht nu dat Rutte II hele rit uitzit
Ondanks de politieke onrust rondom de Teevendeal, maar wellicht mede dankzij het slagen van het belastingplan: het aandeel mensen dat verwacht dat Rutte II de hele rit uitzit, neemt verder toe (augustus: 44%, oktober: 46%, nu: 51%).

Het aandeel dat hoopt dat het kabinet het einde haalt nagenoeg stabiel (38%).
 
Dijsselbloem blijft hoogst gewaardeerde bewindspersoon, Rutte op het randje
Voor het derde jaar op rij blijft Jeroen Dijsselbloem (6,5) de hoogst gewaardeerde minister van Rutte II. Asscher, eind 2012 nog de hoogst gewaardeerde bewindspersoon, staat met een 6,0 nu vierde – achter Hennis-Plasschaert (6,3) en Koenders (6,2). Ard van der Steur (5,3) is de laagst gewaardeerde minister. De waardering voor premier Rutte balanceert op het randje van een voldoende en onvoldoende (5,5). Bij zowel VVD-, CDA- als D66-stemmers in 2012 scoort Rutte echter een ruime voldoende. Eind 2014 scoorde Rutte nog een 6,3, maar eind 2013 kwam hij niet hoger dan een 5,1. Eind 2012 scoorde hij een 5,4.
 
Jesse Klaver is nu duidelijk de best gewaardeerde fractieleider – met een 6,6 laat hij de overige fractievoorzitters achter zich. CU-voorman Gert-Jan Segers – nog bij slechts 14% bekend – debuteert verdienstelijk met een 6,5. In vergelijking met eind 2012 is bij de fractievoorzitters met name de score van Henk Krol en Diederik Samsom gedaald: van een 6,0 naar respectievelijk een 4,3 en 4,9. Ook de waardering voor Alexander Pechtold is gemiddeld gesproken wat afgenomen (van 6,4 naar 5,9). Verder valt op dat Kees van der Staaij het in de optiek van het algemene publiek beter is gaan doen (van 5,7 naar 6,3). Geert Wilders, die in oktober met een 4,7 hoger dan ooit gedurende Rutte II, scoort nu ‘gewoon’ weer een 4,4. VVD-kiezers uit 2012 waardeerden hem in oktober nog met een 5,2 gemiddeld, nu echter met een 4,3.
 
 
------------------------Einde persbericht---------------------------------------------------
 
Voor meer informatie kunt u terecht bij:
 
Tim de Beer                                                          
t. 020 5225 399 / 06 – 39231175                                                               
e. tim.de.beer@tns-nipo.com                                              
twitter @timdebeer79
        


Koen de Groot
t. 020 522 55 26
e. koen.de.groot@tns-nipo.com



 
Onderzoeksnummer: D0542
Het onderzoek is uitgevoerd middels de CAWI-methode (online). De steekproef is getrokken in TNS NIPObase. Aan het onderzoek werkten in totaal 971 Nederlanders van 18 jaar en ouder mee. Veldwerkperiode:10 t/m 13 december 2015 – ná het akkoord tussen coalitie en een deel van de oppositie over het belastingplan, en tijdens de politieke onrust over de Teevendeal die onder meer leidde tot het aftreden van Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg.
 
De steekproef is getrokken op basis van de ideaalcijfers voor geslacht, leeftijd, opleiding, Nielsen-regio, gezinsgrootte en politiek stemgedrag bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 12 september 2012. De resultaten zijn herwogen op geslacht, leeftijd, opleiding, gezinsgrootte, politiek stemgedrag bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 12 september 2012.
 
We benadrukken dat we in deze peiling met steekproefmarges te maken hebben. Voor de grootste partij in de peiling (PVV, met 21,2%) komt dit overeen met zo’n drie zetels hoger of lager. De VVD volgt op een tweede plaats (met 15,2%), maar het is in theorie mogelijk dat de partijen daarachter (D66, SP met respectievelijk 14,1% en 13,3%) even goed of zelfs beter scoren.
 
Bij publicatie of verspreiding graag de bron: TNS NIPO vermelden.