SP 'virtueel' grootste partij

Gepubliceerd: 10-02-2012

PVV- en PvdA-kiezers kunnen zich in veel sociaal-economische standpunten SP vinden


De SP piekt momenteel in diverse opiniepeilingen. Ook in de jongste peiling van TNS NIPO: als er vandaag verkiezingen zouden zijn, zou de SP met maar liefst 36 zetels de grootste partij worden. Het electorale succes van de SP riep bij sommige politici en media de vraag op of de kiezer niet alleen de persoon Roemer waardeert, maar de standpunten van deze partij eigenlijk wel ondersteunt. Onderzoek van TNS NIPO toont aan dat vooral veel sociaal-economische standpunten van de SP op een breed draagvlak onder de Nederlandse bevolking kunnen rekenen. Op sociaal-cultureel vlak is de steun minder ondubbelzinnig.
 

“De SP heeft de wind mee'', sprak PVV-leider Geert Wilders op dinsdag 24 januari voor de camera van RTL Z. “Maar als je naar de inhoud kijkt, houd ik mijn hart vast als ze het ooit in Nederland voor het zeggen krijgen.'' Wilders typeerde de SP als ‘een wolf in schaapskleren'.

Vooralsnog houden Nederlanders hun hart nog niet vast, als er concrete stellingen uit het verkiezingsprogramma van de SP aan Nederlanders worden voorgelegd. Dat geldt niet in de laatste plaats voor PVV- en PvdA-kiezers uit juni 2010, die in veel opzichten nauwelijks van SP-kiezers verschillen.

 

1 | Verschillen tussen kiezers op sociaaleconomische thema’s

Stemgedrag juni 2010

SP

PVV

VVD

CDA

PvdA

Gem.

Helemaal/tamelijk mee eens

%

%

%

%

%

%

Voor bruto jaarinkomens hoger dan 150.000 euro moet

er een toptarief van 65% komen

90

78

55

75

82

73

Het minimumloon moet de komende jaren met 5% worden verhoogd

85

73

58

55

84

70

De belastingen op winsten boven 200.000 euro moet

worden verhoogd van 25,5% naar 30%

77

74

54

70

83

70

 Het eigen risico in de zorg moet worden afgeschaft

76

87

55

66

70

70

De duur van de WW mag niet worden verkort

79

61

46

60

76

64

De AOW-leeftijd moet op 65 jaar blijven

80

85

60

44

50

62

Het ontslagrecht mag niet worden versoepeld

72

71

44

60

73

61

Marktwerking in bus- en treinvervoer moet worden teruggedraaid

66

65

53

61

59

60

De hypotheekrenteaftrek wordt in tien jaar afgebouwd tot een regeling die alleen nog geldt voor huizen tot maximaal 350.000 euro tegen 42% aftrek

66

67

53

64

73

59


De invoering van een toptarief (65% voor jaarinkomens vanaf 150.000 euro per jaar) kan op bijna driekwart (73%) steun van de Nederlanders rekenen. Dat geldt in bovengemiddelde mate voor SP-kiezers (90%) en PVV-kiezers (78%). Het geleidelijk afbouwen en aftoppen van de hypotheekrenteaftrek kan relatief gezien op de minste steun rekenen, maar nog altijd ruim de helft (59%) van de ondervraagden zegt voor te zijn.

 

PVV-kiezers zijn minder sterk dan SP-kiezers gekant tegen het verkorten van de WW-duur (61% versus 79%), maar ze zijn nog feller dan SP-kiezers voorstander van het afschaffen van het eigen risico in de zorg (87% versus 76%) en het handhaven van de AOW-leeftijd op 65 jaar (85% versus 80%). PvdA-kiezers verschillen nauwelijks van mening van SP-kiezers, maar zijn wat de AOW-leeftijd betreft veranderingsgezinder (‘slechts’ 50% wil de AOW-leeftijd handhaven).

 

‘Sociaal-culturele’ standpunten SP krijgen minder handen op elkaar

Minder ondubbelzinnig is de steun voor de standpunten van de SP op sociaal-cultureel gebied. Het aanpakken van de weigerambtenaar en de gratis toegang tot rijksmusea kan op de steun van een meerderheid van de Nederlanders rekenen (62% en 57%), maar de standpunten over ontwikkelingshulp (Nederlandse hulp bij het opzetten van een klimaatbeleid), over kraken (terugdraaien verbod) en softdrugs (legalisering) halen geen meerderheid, niet eens onder de eigen kiezers.

Kenmerkende PVV-standpunten (minimumstraffen en hogere maximumstraffen, terugdraaien van de openstelling arbeidsmarkt voor Oost-Europeanen, alleen ontwikkelingshulp bij rampen) kunnen daarentegen op ruime steun rekenen, ook onder SP-kiezers.

2 | Verschil tussen kiezers op sociaal-culturele thema’s

Stemgedrag 2010

SP

 

PVV

VVD

CDA

PvdA

Gem.

Helemaal/tamelijk mee eens

%

%

%

%

%

%

SP-standpunten

 

 

 

 

 

 

Ambtenarenmoeten verplicht worden om een huwelijk tussen twee mensen van dezelfde sekse te sluiten, ook als ze daar gewetensbezwaren tegen hebben

82

65

72

49

76

62

Rijksmusea zouden gratis moeten zijn

63

63

56

65

59

57

Nederland moet ontwikkelingslanden helpen bij het opzetten van een goed klimaatbeleid

49

18

38

55

68

46

De verkoop en teelt van softdrugs voor de Nederlandse markt moet legaal worden

38

38

22

35

49

34

Kraken moet weer mogen

30

18

10

14

29

21

PVV-standpunten

 

 

 

 

 

 

Er moeten minimumstraffen en hogere maximumstraffen komen

90

94

84

79

78

80

De leeftijdsgrens voor strafrechtelijke vervolging van meerderjarigen moet van 18 naar 16 jaar

88

83

90

83

75

78

De openstelling van de arbeidsmarkt voor Polen, Roemenen en Bulgaren moet worden teruggedraaid

78

93

71

66

60

68

Nederland moet alleen nog maar bij rampen ontwikkelingshulp bieden

57

86

71

48

51

60


SP ‘virtueel’ de grootste partij van Nederland

Als er vandaag verkiezingen voor de Tweede Kamer zouden worden gehouden, is de kans groot dat de SP de grootste partij zou zijn. De SP maakt in vergelijking met een maand eerder een grote sprong en zou de VVD nu voor blijven (36 om 32 zetels). De winst van de SP gaat ten koste van de PvdA (17 zetels), maar in vergelijking tot de vorige peiling ook ten koste van D66 (13 zetels, verlies van 4) en GroenLinks (7 zetels, verlies van 3). De PVV zakt naar 20 zetels, het CDA naar 13 zetels.

3 | SP achterhaalt VVD, middenpartijen CDA en PvdA doen het onveranderd slecht

 

TK 2010

4 okt

’10

25 okt ‘10

22 nov  

’10

4 jan ‘11

28 feb

‘11

26 apr ‘11

13 sept ‘11

19 dec ‘11

10 jan

 ‘12

6 feb

‘12

VVD

31

31

33

38

36

36

31

28

32

28

32

PvdA

30

27

26

22

24

24

21

21

22

16

17

PVV

24

28

31

22

21

22

22

22

22

24

20

CDA

21

14

16

18

16

18

18

19

14

16

13

SP

15

15

14

15

15

16

19

20

24

26

36

D66

10

13

11

15

16

16

16

19

16

17

13

GL

10

11

11

12

14

9

12

9

7

10

7

CU

5

6

5

5

4

6

5

7

7

6

7

PvdD

2

2

1

2

2

1

3

2

1

2

1

SGP

2

3

2

1

2

2

3

2

3

3

3

50 Plus

-

-

-

-

-

-

-

1

2

2

1

 


De coalitie (samen 65 zetels) komt nog altijd ruimschoots te kort voor een virtuele meerderheid. Hoofdzakelijk dankzij de grote winst van de SP van de afgelopen maanden zou een links blok (SP, PvdA, GroenLinks) aangevuld met D66 nu op 73 zetels kunnen rekenen.

 

Bij verspreiding of publicatie de bron TNS NIPO gebruiken.

 

Voor meer informatie:

 

Tim de Beer

t. 020 522 53 99

e. tim.de.beer@tns-nipo.com

 

Peter Kanne

t. 020 522 59 24

e. peter.kanne@tns-nipo.com

 

Job van den Berg

t. 020 522 53 93

e. job.van.den.berg@tns-nipo.com

 

 

Onderzoeksverantwoording

Onderzoeksnummer: D0542. Onderzoeksmethode: TNS NIPObase CAWI.

Aantal respondenten: aan het onderzoek werkten 866 Nederlanders (18+) mee.

 

Veldwerkperiode: 3 t/m 6 februari 2012

De steekproef is getrokken op basis van de ideaalcijfers voor geslacht, leeftijd, opleiding, gezinsgrootte, regio, sociale klasse en politiek stemgedrag bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 9 juni 2010. De resultaten zijn herwogen op geslacht, leeftijd, opleiding, gezinsgrootte, sociale klasse en politiek stemgedrag bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 9 juni 2010 en Nielsen-regio.

 

We benadrukken dat we in deze zetelpeiling met steekproefmarges te maken hebben.

Voor de grootste partij (de SP, met 23,5%) is dat 2,8%. Dit komt overeen met vier zetels. De VVD (20,9%) kan ook drie à vier zetels meer of minder hebben dan wij in deze peiling rapporteren, waarmee er dus een theoretische kans bestaat dat de VVD een groter aantal zetels zou behalen dan de SP.